Şizoaffektif Bozukluk Nedir?
Şizoaffektif bozukluk, hem psikotik belirtilerin hem de belirgin duygu durum ataklarının birlikte görüldüğü bir ruhsal bozukluktur. Kişide zaman zaman şizofreniye benzer gerçeklik algısı bozulmaları ortaya çıkarken, aynı zamanda depresyon veya mani dönemleri de yaşanır.
Bu hastalık, şizofreni ile bipolar bozukluk arasında bir yerde konumlanan karma bir tablo olarak değerlendirilebilir.
Şizoaffektif Bozuklukta Görülen Belirtiler
Şizoaffektif bozuklukta iki ana belirti grubu bulunur:
Psikotik belirtiler
- Gerçekte olmayan sesler duyma
- Hezeyanlar (takip edilme, zarar görme, aşırı önem atfetme gibi)
- Düşünce dağınıklığı
- Davranışlarda belirgin değişiklikler
Duygudurum belirtileri
Depresyon dönemlerinde:
- Çökkünlük
- Umutsuzluk
- Enerji kaybı
- İntihar düşünceleri
Mani dönemlerinde:
- Aşırı neşelilik veya taşkınlık
- Az uyku ihtiyacı
- Hızlı konuşma
- Aşırı özgüven
Şizoaffektif Bozukluk ile Diğer Hastalıkların Farkı
Bu hastalıkta önemli bir ayırt edici özellik vardır:
👉 Psikotik belirtiler, duygu durum belirtilerinden bağımsız dönemlerde de görülür.
Bipolar bozuklukta psikotik belirtiler yalnızca ataklarla birlikteyken, şizoaffektif bozuklukta zaman zaman tek başına da ortaya çıkabilir.
Şizofrenide ise belirgin ve sürekli psikotik belirtiler baskındır, duygudurum atakları ikincildir.
Nedenleri
Şizoaffektif bozukluğun kesin nedeni bilinmemektedir. Ancak şu faktörlerin rol oynadığı düşünülmektedir:
- Genetik yatkınlık
- Beyin kimyasındaki dengesizlikler
- Stresli yaşam olayları
- Nörogelişimsel faktörler
Şizoaffektif Bozuklukta Tedavi
Tedavi genellikle kombine şekilde planlanır:
- Antipsikotik ilaçlar
- Duygu durum düzenleyiciler
- Antidepresanlar (gerektiğinde)
Psikoterapi ve psikososyal destek tedavinin önemli parçalarıdır.
Tedavi uzun süreli ve düzenli takip gerektirir.
Hastalığın Seyri
Seyir kişiden kişiye değişir.
Bazı hastalarda uzun süreli iyilik halleri görülürken, bazılarında dönemsel alevlenmeler yaşanabilir.
Erken tanı ve düzenli tedavi gidişatı olumlu yönde etkiler.
Sonuç
Şizoaffektif bozukluk, psikotik belirtiler ile duygu durum ataklarının birlikte görüldüğü karma bir ruhsal hastalıktır. Doğru tanı konması, şizofreni ve bipolar bozuklukla ayrımının yapılması tedavi başarısı açısından çok önemlidir.
Uygun ilaç kombinasyonları ve düzenli takip ile birçok hasta işlevsel bir yaşam sürdürebilmektedir.
Sık Sorulan Sorular
Şizoaffektif bozukluk şizofreni midir?
Hayır. Şizoaffektif bozukluk hem psikotik hem de duygu durum belirtilerinin birlikte görüldüğü ayrı bir tablodur.
Bu hastalık bipolar bozuklukla aynı mıdır?
Hayır. Bipolar bozuklukta psikotik belirtiler yalnızca atak dönemlerinde görülürken, şizoaffektif bozuklukta bağımsız dönemlerde de görülebilir.
Tedaviyle tamamen iyileşmek mümkün mü?
Bazı hastalarda uzun süreli iyilik halleri görülebilir; ancak çoğu vakada düzenli tedavi gerekir.
Şizoaffektif bozukluk ağır bir hastalık mıdır?
Ciddi bir ruhsal bozukluktur; ancak uygun tedaviyle kontrol altına alınabilir.
