Psikotik Özellikli Bipolar Duygu Durum Bozukluğu Nedir?
Psikotik özellikli bipolar duygudurum bozukluğu, bipolar hastalığın mani, hipomani ya da ağır depresyon dönemlerine psikotik belirtilerin eşlik ettiği bir tablodur. Kişide yalnızca duygu durum değişiklikleri değil, aynı zamanda gerçeklikle bağın kısmen bozulduğu düşünce ve algı bozuklukları da görülür.
Bu psikotik belirtiler genellikle kişinin içinde bulunduğu duygu durumla uyumludur ve dönem sona erdiğinde büyük ölçüde kaybolur.
Bipolar Bozuklukta Psikotik Belirtiler Nasıl Görülür?
Psikotik belirtiler daha çok hastalığın ağır dönemlerinde ortaya çıkar.
Mani döneminde
- Kendini olağanüstü güçlü veya özel biri olarak görme
- Büyük başarılar elde edeceğine dair gerçekçi olmayan inançlar
- Bazen sesler duyma veya aşırı kuşkuculuk
Depresyon döneminde
- Aşırı suçluluk düşünceleri
- Felaket beklentileri
- Değersizlik ve yıkım inançları
- Bazı durumlarda suçlayıcı sesler duyma
Bu belirtiler genellikle o dönemin duygusal içeriğiyle uyumludur.
Psikotik Özellikli Bipolar Bozukluk ile Şizofreninin Farkı
Bipolar bozuklukta psikotik belirtiler:
➡ Yalnızca duygu durum atakları sırasında ortaya çıkar
➡ Atak düzeldiğinde kaybolur
Şizofrenide ise psikotik belirtiler duygu durumdan bağımsız olarak sürebilir.
Bu ayrım doğru tanı ve tedavi açısından çok önemlidir.
Neden Ortaya Çıkar?
Bu tablonun gelişiminde birçok faktör rol oynar:
- Beyin kimyasındaki dengesizlikler
- Genetik yatkınlık
- Yoğun stresler
- Uyku düzensizlikleri
Bipolar bozukluğa yatkın kişilerde bu faktörler psikotik belirtilerin eklenmesine neden olabilir.
Psikotik Özellikli Bipolar Bozuklukta Tedavi
Tedavi genellikle kombine şekilde yürütülür:
- Duygu durum düzenleyici ilaçlar (lityum, valproat vb.)
- Antipsikotik ilaçlar
- Gerektiğinde antidepresanlar (dikkatli kullanım)
Ağır ataklarda hastane yatışı gerekebilir.
Psikoterapi ise dönemler arası stabilizasyonu destekler.
Uzun Dönem Seyir
Uygun tedaviyle birçok hasta:
- Atak sıklığını azaltabilir
- Uzun süreli dengeli dönemler yaşayabilir
- İş ve sosyal yaşamını sürdürebilir
Ancak tedavinin sürekliliği büyük önem taşır.
Sonuç
Psikotik özellikli bipolar duygudurum bozukluğu, bipolar hastalığın ağır dönemlerinde psikotik belirtilerin eşlik ettiği ciddi ancak tedavi edilebilir bir tablodur. Psikotik belirtilerin yalnızca atak dönemlerinde görülmesi bu hastalığı diğer psikotik bozukluklardan ayırır.
Doğru tanı, uygun ilaç kombinasyonları ve düzenli takip ile hastaların büyük bölümü uzun süreli iyilik halleri yaşayabilir.
Sık Sorulan Sorular
Bipolar bozuklukta psikotik belirtiler kalıcı mıdır?
Genellikle hayır. Psikotik belirtiler duygu durum atağı sırasında görülür ve dönem sona erdiğinde kaybolur.
Psikotik belirtiler varsa hastalık daha mı ağırdır?
Çoğu zaman daha ağır bir atağa işaret eder; ancak doğru tedaviyle kontrol altına alınabilir.
Bu durum şizofreniye dönüşür mü?
Hayır. Bipolar bozukluk ve şizofreni farklı hastalıklardır. Psikotik belirtilerin varlığı tek başına dönüşüm anlamına gelmez.
Tedavi ömür boyu sürer mi?
Çoğu hastada uzun süreli tedavi gerekir. Süre hastalığın seyrine göre hekim tarafından belirlenir.
