Bipolar bozukluk için etkili bir tedavi, birbirinden farklı bileşenleri içermelidir.
Hastalık hakkında eğitim, ilaç tedavisine düzenli devam, psikoterapi, akran destek grupları ve aile–arkadaş desteği bu tedavi sürecinin temel parçalarıdır.
Bipolar bozukluğu tanımak; belirtilerini, tedavi seçeneklerini ve hastalığı tetikleyen faktörleri öğrenmek, hastalıkla baş etmenin en önemli adımlarındandır. Bilgi sahibi olan hasta ve ailesi, hastalığın tekrarlamalarına karşı daha hazırlıklı ve bilinçli olur. Hekiminizden eğitici broşürler isteyebilir, güvenilir internet kaynaklarına yönlendirilmenizi talep edebilirsiniz.
Bipolar bozukluk uzun süreli ve çoğu zaman yaşam boyu izlem gerektiren bir hastalık olduğundan ilaç tedavisi büyük önem taşır. Belirtileri dengelemek için çoğu kişi birden fazla ilaç kullanmaktadır. Tüm bu ilaçlar, beyinde “nörotransmitter” adı verilen kimyasal ileticiler üzerinde etki gösterir.
Doğru ilaç ya da ilaç kombinasyonunu bulmak, psikiyatristinizin düzenli takibi ve sizin tedaviye uyumunuzla mümkündür. Bu sürecin zaman alabileceğini bilmek önemlidir.
Lityum tuzu, bilinen ilk duygudurum dengeleyicisidir ve günümüzde hâlâ yaygın biçimde kullanılmaktadır. Ancak karışık (miks) durumlar ve hızlı döngülü bipolar bozuklukta bazı hastalarda daha az etkili olabileceği gösterilmiştir.
Hekiminiz zaman zaman epilepsi tedavisinde kullanılan bazı ilaçları bipolar bozuklukta da tercih edebilir. Bu yaklaşım tüm dünyada yaygın ve bilimsel olarak etkinliği kanıtlanmış bir tedavi yöntemidir.
Antipsikotik ilaçlar, psikotik belirtileri kontrol altına almak amacıyla kullanıldığı gibi, özellikle manik dönemlerin tedavisinde de önemli bir yere sahiptir.
Antidepresan ilaçlar ise bipolar bozuklukta dikkatli kullanılmalıdır. Çünkü bazı hastalarda manik dönemleri tetikleyebilir veya hızlı döngülü duygudurum değişimlerine yol açabilir. Bu nedenle kullanımları mutlaka yakın hekim takibi gerektirir.
Sık Sorulan Sorular (SSS)
Bipolar bozukluk tamamen ilaçla mı tedavi edilir?
İlaç tedavisi temel unsurdur ancak tek başına yeterli olmayabilir. Psikoterapi, hastalık eğitimi ve sosyal destek tedavinin başarısını belirgin şekilde artırır.
İlaçları kendimi iyi hissedince bırakabilir miyim?
Hayır. İyi hissetmek çoğu zaman ilaçların etkisiyle olur. İlaçların kontrolsüz bırakılması hastalığın tekrarlamasına yol açabilir.
Lityum herkese uygun mudur?
Hayır. Bazı hastalar için çok etkilidir, bazıları içinse uygun olmayabilir. Hangi ilacın uygun olacağı kişiye göre belirlenir.
Antidepresanlar bipolar hastalarda yasak mı?
Tamamen yasak değildir; ancak çok dikkatli ve genellikle dengeleyici ilaçlarla birlikte kullanılır.
Tedaviyle tamamen iyileşmek mümkün mü?
Birçok hasta uzun yıllar sorunsuz dönemler yaşayabilir. Ama hastalık çoğu zaman tekrarlayıcıdır ve düzenli takip gerektirir.
Bu içerik, psikiyatrist Prof. Dr. Oğuz Berksun tarafından hazırlanmış ve güncellenmektedir.
