OKB (Obsesif Kompulsif Bozukluk) tedavisinde ana omurga yıllardır değişmedi:
Maruziyet ve Tepki Önleme (ERP) içeren Bilişsel Davranışçı Terapi ve serotonin geri alımını artıran ilaçlar (SSRI’lar / klomipramin).

2025’e gelindiğinde “güncelleme” dediğimiz şey çoğunlukla şu üç alanda yoğunlaşıyor:

1. Birinci basamak tedavinin doğru doz–doğru süreyle uygulanması
2. Yanıt yetersizse kanıta dayalı artırma (augmentation) stratejileri
3. Dirençli olgularda yoğunlaştırılmış psikoterapi ve nöromodülasyon seçenekleri

1) Birinci basamak tedavide en sık sorun: “doz düşük, süre kısa”

Klinik pratikte OKB hastalarının önemli bir kısmı SSRI’ları maksimuma yakın dozlarda ve yeterli süre kullanmadan “yanıt yok” kategorisine giriyor.

2025 tarihli bir derleme, OKB’de yüksek doz/uzun dönem SSRI yaklaşımının klinikte sık tam uygulanmadığını ve bunun tedavi basamaklarını geciktirebildiğini tartışıyor.
BMJ Best Practice’ın 2025 değerlendirmeleri de OKB’de yanıtın her zaman hızlı gelmediğini, anlamlı bir kısmın yeterli yanıt vermediğini vurguluyor.

Klinik mesaj:

• OKB’de SSRI denemesi çoğu zaman “depresyondaki standart doz/süre” mantığından daha kararlı yürütülür (hekim kontrolünde, tolere edilebilen en etkili çizgi).
• ERP ile birlikte yürütmek, özellikle işlev kaybı belirgin olgularda daha güçlü bir çerçeve sunar.

2) ERP (Maruziyet ve Tepki Önleme) artık “lüks değil”, tedavinin çekirdeği

Uluslararası tedavi rehberlerinde OKB için ERP’nin birinci basamak çekirdek rolü net.

2025 pratiğinde öne çıkan fark şu:
ERP giderek daha fazla yoğun program, daha yapılandırılmış ev ödevleri, dijital destekli takip (uygulama/teleterapi) gibi biçimlerde uygulanıyor.

Klinik mesaj:

• OKB’de “içgörü” artsa bile ritüellerin bırakılması zordur; ERP bu nedenle “bilmekten” çok “yapmak” üstüne kurulur.

3) Yanıt yetersizse: kanıta dayalı “artırma” basamakları

Birinci basamak yeterince uygulanmasına rağmen yanıt sınırlıysa, rehberler ve derlemeler genellikle şu hat üzerinde buluşur:

• İlaç + ERP kombinasyonu (özellikle ağır işlev kaybında veya tek başına yanıt zayıfsa)
• Augmentation: pratikte en sık konuşulan hat, SSRI/klomipramine antipsikotik ekleme gibi stratejilerdir (hasta profiline göre, risk–yarar hesabıyla). Bu başlık klinikte çok “kanıt + yan etki” dengesi gerektirir.

4) Dirençli OKB: yoğun tedavi ve ileri seçenekler

Dirençli OKB’de “basamak” genişler:

• Yoğun ERP programları (daha sık seans, daha yakın izlem)
• Seçilmiş olgularda nöromodülasyon/cerrahi seçenekler (ör. DBS gibi) — bu başlıklar her hasta için değil, merkez ve endikasyon seçimi gerektirir.

NICE tarafında OKB/BDD kılavuzu 2024’te gözden geçirilmiş durumda ve 2025 itibarıyla kısmi bir güncelleme sürecinin “in development” olarak yürüdüğü görülüyor.

Kısa Özet

• OKB’de temel tedaviler değişmedi: ERP + SSRI/klomipramin.
• 2025’in ana mesajı: “yanıt yok” demeden önce doz ve süre gerçekten yeterli mi?
• Yanıt yetersizse: kombinasyon ve augmentation basamakları, doğru seçilirse fayda sağlayabilir.
• NICE tarafında güncelleme süreci hareketli: 2025’te kapsam/takvim adımları var.

SSS

❓ OKB’de ilaçlar “bağımlılık” yapar mı?
SSRI’lar bağımlılık yapan ilaçlar değildir; ancak bırakma mutlaka hekim planıyla yapılmalıdır.

❓ ERP şart mı, ilaç tek başına yetmez mi?
Bazı hastalarda ilaçla düzelme olur; ama ERP, OKB’nin çekirdeğine (ritüel–kaçınma döngüsüne) doğrudan müdahale ettiği için tedavinin temel ayağı kabul edilir.

❓ “Yanıt yok” demek için ne kadar beklenir?
OKB’de yanıt bazen yavaş gelir; bu yüzden doz–süre yeterliliği kritik bir adımdır.