Psikiyatristlik: Meslekten Önce Duruş

Psikiyatrik tedavinin başarısı, yalnızca doğru tanı koymak ya da uygun tedavi yöntemini seçmekle sınırlı değildir. Tedavinin etkili olabilmesi için, psikiyatrist ile hasta arasında kurulan tedavi ittifakı temel belirleyicilerden biridir.

Psikiyatristlik çoğu zaman bir uzmanlık alanı, bir meslek ya da teknik bir yeterlilik olarak tarif edilir. Oysa psikiyatri, bütün bu tanımların öncesinde bir duruş gerektirir. Bu duruş olmadan, bilgi artabilir; deneyim çoğalabilir; yetki genişleyebilir. Ama psikiyatristlik, gerçek anlamıyla yerini bulmaz.

Çünkü psikiyatri, insanın en kırılgan alanlarına temas eder.

Duruş Nedir?

Buradaki duruş;

  • kişilik özelliği değildir,
  • iyi niyetle karıştırılamaz,
  • etik kurallara indirgenemez.

Duruş, psikiyatristin:

  • gücünün farkında olması,
  • sınırlarını bilmesi,
  • bilmediği yerde durabilmesi,
  • müdahale edebildiği kadar müdahale etmemeyi de göze alabilmesidir.

Bu, öğrenilen bir teknikten çok, zamanla inşa edilen bir tutumdur.

Bilgi Neden Yetmez?

Psikiyatri bilgisi:

  • tanı koymayı öğretir,
  • tedavi seçeneklerini sunar,
  • riskleri tanımlar.

Ama bilgi:

  • ne zaman susulacağını,
  • ne zaman beklenmesi gerektiğini,
  • ne zaman geri çekilmenin daha doğru olduğunu
    tek başına söylemez.

İşte duruş, bilginin durması gereken yeri belirler.

Yetki ile Sorumluluk Arasındaki Denge

Psikiyatrist:

  • tanı koyma,
  • tedavi başlatma,
  • müdahale etme
    yetkisine sahiptir.

Bu yetki, psikiyatriyi güçlü bir alan hâline getirir.
Ama bu güç, duruşla dengelenmediğinde kolayca aşırılığa kayabilir.

Duruş:

  • yetkiyi sınırlayan değil,
  • yetkiyi yerli yerine koyan bir zemindir.

Psikiyatrist Ne Zaman Psikiyatristtir?

Psikiyatrist:

  • her şeyi bildiğini sandığında değil,
  • her şeye müdahale ettiğinde değil,
  • her soruya cevap verdiğinde değil,

şu anlarda psikiyatristtir:

  • belirsizliği kabul edebildiğinde,
  • kendi sınırlarını fark ettiğinde,
  • hastanın özerkliğini koruyabildiğinde,
  • doğru olan kadar uygun olanı da düşünebildiğinde.

Duruşun Görünmeyen Bedeli

Bu duruş:

  • alkış almaz,
  • ölçülmez,
  • performans puanına dönüşmez.

Ama duruşu olmayan bir psikiyatrist:

  • bilgisiyle zarar verebilir,
  • iyi niyetiyle sınırları ihlal edebilir,
  • fark etmeden ilişkiyi zedeleyebilir.

Bu yüzden duruş, sessizdir;
ama yokluğu çok gürültülüdür.

Son Söz

Psikiyatristlik:

  • önce insanla kurulan bir ilişkidir,
  • sonra bilimle desteklenen bir meslektir.

Bu ilişkiyi taşıyabilen şey:

  • bilgi değil,
  • unvan değil,
  • teknik ustalık değil,

duruştur.

Psikiyatristlik, meslekten önce duruş ister.
Bu duruş yerindeyse, bilgi yolunu bulur.
Yerinde değilse, en doğru bilgi bile yerini şaşırır.

İlişkili Makaleler