Psikiyatristin Etik Yalnızlığı

Psikiyatristlik, insanla en yakın temas kurulan tıp alanlarından biridir. Bu yakınlık, beraberinde yoğun bir sorumluluk ve sürekli karar alma zorunluluğu getirir. Psikiyatrist, çoğu zaman hastanın en kırılgan anlarına tanıklık ederken, verdiği kararların etik sonuçlarıyla çoğunlukla tek başına yüzleşir.

Bu yalnızlık, fiziksel bir yalnızlık değil; etik bir yalnızlıktır.

Etik Yalnızlık Nedir?

Psikiyatristin etik yalnızlığı, karar anlarında ortaya çıkar.

  • Hastanın yararını gözetirken onun isteğiyle çelişmek zorunda kalındığında
  • Gizlilik ile güvenlik arasında seçim yapılması gerektiğinde
  • Özerklik ile koruyuculuk çatıştığında
  • “Müdahale etmeli miyim?” sorusu belirdiğinde

Psikiyatrist, bu soruların cevabını çoğu zaman tek başına vermek zorundadır.

Bu kararlar:

  • protokollerle tam çözülemez,
  • kitaplardan birebir bulunamaz,
  • standart reçetelere indirgenemez.

Neden Yalnızdır?

Psikiyatride etik kararlar:

  • bağlama özgüdür,
  • kişiye özgüdür,
  • zamana ve duruma bağlıdır.

Aynı karar:

  • başka bir hasta için doğruyken,
  • bu hasta için yanlış olabilir.

Bu nedenle psikiyatrist:

  • hastanın öyküsünü,
  • mevcut riskleri,
  • hukuki çerçeveyi,
  • etik ilkeleri
    aynı anda tartmak zorundadır.

Bu tartının son anda yükünü taşıyan kişi psikiyatristin kendisidir.

Paylaşılamayan Kararlar

Bazı kararlar:

  • hasta ile tam olarak paylaşılmaz,
  • hasta yakınlarına açılmaz,
  • ekip içinde bile sınırlı kalır.

Özellikle:

  • zorunlu yatışlar,
  • riskli tablolarda alınan önlemler,
  • tedaviye karşı direncin aşıldığı durumlar

psikiyatristin etik yalnızlığını en görünür hâle getiren alanlardır.

Bu yalnızlık, kararın doğruluğundan değil;
kararın yükünden kaynaklanır.

Etik Yalnızlık ile Sorumluluk Arasındaki İnce Çizgi

Etik yalnızlık, sorumsuzluk değildir.
Aksine, etik yalnızlık çoğu zaman sorumluluğun bedelidir.

Psikiyatrist:

  • kararını başkasına devredemez,
  • “talimat aldım” diyemez,
  • sonuçlarıyla yüzleşmek zorundadır.

Bu durum:

  • mesleki olgunluğu artırabilir,
  • ama fark edilmediğinde yıpratıcı hâle de gelebilir.

Bu Yalnızlık Nasıl Taşınır?

Etik yalnızlık tamamen ortadan kaldırılamaz;
ama yalnız başına taşınmak zorunda değildir.

  • Etik farkındalık
  • Meslektaşlarla paylaşım
  • Süpervizyon
  • Hukuki ve etik çerçeve bilgisi

bu yalnızlığı daha taşınabilir kılar.

Ancak nihai anda karar yine psikiyatristindir.

Son Söz

Psikiyatristin etik yalnızlığı:

  • bir eksiklik değil,
  • mesleğin doğasında olan bir gerçekliktir.

Bu yalnızlık:

  • fark edildiğinde,
  • adlandırıldığında,
  • kabul edildiğinde
    psikiyatristi zayıflatmaz.

Aksine, bu yalnızlığı taşıyabilmek,
psikiyatristliğin en sessiz ama en ağır olgunluk göstergelerinden biridir.

İlişkili Makaleler