Ne Zaman Uzman Desteği Alınmalı?

Zaman zaman herkes zorlanır.
Üzüntü, kaygı, isteksizlik ya da dalgalı duygular, yaşamın doğal parçalarıdır.

Bu nedenle her ruhsal sıkıntı, mutlaka bir psikiyatrik hastalık anlamına gelmez.
Ancak bazı durumlarda, yaşanan zorlanmalar kendiliğinden geçmeyebilir ve profesyonel destek gerektirebilir.

Buradaki temel soru şudur:
“Yaşadığım şey geçici bir zorlanma mı, yoksa kalıcı bir yüke mi dönüşüyor?”

Süre ve Şiddet Önemlidir

Ruhsal belirtiler:

  • kısa süreli,
  • dalgalı,
  • yaşamı belirgin biçimde etkilemiyorsa

çoğu zaman kişinin kendi baş etme kapasitesiyle dengelenebilir.

Ancak belirtiler:

  • haftalarca sürüyorsa,
  • giderek artıyorsa,
  • günlük yaşamı aksatıyorsa

artık “beklemek” yerine değerlendirmek gerekir.

Günlük Yaşam Etkilenmeye Başladıysa

Uzman desteğinin düşünülmesi gereken önemli işaretlerden biri,
kişinin günlük işlevselliğinde belirgin bir bozulma olmasıdır.

Örneğin:

  • işe ya da okula gitmek zorlaşmışsa,
  • ilişkiler belirgin biçimde zarar görüyorsa,
  • uyku, iştah veya enerji ciddi şekilde değişmişse,
  • kişi eskiden yaptığı şeylerden uzaklaşmışsa

bu durum, ruhsal yükün kişinin taşıyabileceğinin ötesine geçtiğini düşündürür.

Kendinle İlişkin Değiştiğinde

Bazen asıl değişim, kişinin kendisiyle kurduğu ilişkide ortaya çıkar.

  • Sürekli kendini suçlama,
  • değersizlik düşünceleri,
  • umutsuzluk hissi,
  • hayattan geri çekilme isteği

gibi durumlar, uzman görüşü gerektiren önemli sinyallerdir.

Özellikle “Ben böyleyim, değişmez” düşüncesi yerleşmeye başladıysa,
bu noktada yalnız kalmamak önemlidir.

Yakınların Fark Ettiği Değişimler

Kişi bazen kendi zorlanmasını fark etmekte gecikebilir.
Bu durumda yakın çevreden gelen geri bildirimler önemlidir.

Eğer yakınlar:

  • “Seni eskisi gibi görmüyoruz”,
  • “Çok içine kapandın”,
  • “Sürekli gerginsin”

gibi geri bildirimler veriyorsa, bunları tamamen geçiştirmek yerine durup düşünmek faydalı olabilir.

Erken Destek, Krizden Daha Değerlidir

Uzman desteği almak, her zaman ağır bir hastalık yaşandığı anlamına gelmez.
Aksine, erken dönemde alınan destek çoğu zaman koruyucu bir işlev görür.

Psikiyatrik değerlendirme:

  • tanı koymak zorunda değildir,
  • ilaç başlamak zorunda değildir,
  • uzun süreli bir süreci başlatmak zorunda değildir.

Bazen tek bir görüşme bile, kişinin yaşadıklarını daha net görmesine yardımcı olabilir.

Sonuç Yerine

Uzman desteği almak, güçsüzlük değil;
zorlanmayı ciddiye alma ve kendine alan açma davranışıdır.

Psikiyatrik hastalıklarda önemli olan,
ne her şeyi normalleştirmek
ne de her zorlanmayı hastalık olarak görmek.

Doğru zaman, genellikle kişinin şunu hissettiği andır:
“Bunu tek başıma taşımakta zorlanıyorum.”

İlişkili Makaleler