Şizoaffektif bozukluk, adından da anlaşılacağı üzere hem şizofreniye benzer psikotik belirtilerin hem de duygudurum bozukluğu belirtilerinin bir arada görüldüğü bir ruhsal hastalıktır.

Şizofreni ile sıklıkla karıştırılır. Ancak bu iki hastalık aynı değildir.

Şizofrenide temel sorun; gerçeklikle bağın bozulmasıdır. Hezeyanlar, halüsinasyonlar, düşünce ve davranış bozuklukları ön plandadır. Duygudurum değişiklikleri olabilir ancak belirleyici değildir.

Şizoaffektif bozuklukta ise tablo iki ana eksen üzerinde ilerler:

• Psikotik belirtiler (hezeyan, halüsinasyon, düşünce bozukluğu)
• Duygudurum bozukluğu belirtileri (depresyon ya da mani)

Yani kişi hem psikoz yaşar hem de belirgin biçimde depresif ya da manik dönemler geçirir.

Bu hastalıkta bazen:

• Şiddetli depresyon dönemleri
• Bazen mani (taşkınlık, aşırı enerji, uykusuzluk, düşünce hızlanması)
• Bunlarla birlikte veya bunlardan bağımsız psikoz belirtileri

görülebilir.

Tanı koyarken en önemli nokta şudur:
Kişide psikoz belirtileri, yalnızca depresyon ya da mani dönemlerinde ortaya çıkmamalıdır. Duygudurum belirtileri olmasa bile bir süre psikotik belirtiler devam ediyorsa şizoaffektif bozukluk düşünülür.

Eğer psikoz sadece depresyon ya da mani sırasında görülüyorsa, bu durumda tanı genellikle:

• Psikotik özellikli depresyon
• Psikotik özellikli bipolar bozukluk

olur.

Şizoaffektif Bozukluk Neden Karıştırılır?

Çünkü:

• Şizofreniye çok benzer belirtiler içerir
• Aynı zamanda bipolar bozukluk veya depresyon belirtileri gösterir

Bu nedenle bazı hastalar yıllarca farklı tanılar alabilir. Hastalığın zaman içindeki seyri izlenmeden net tanı koymak her zaman kolay değildir.

Gidişat Nasıl Olur?

Şizoaffektif bozukluk, genellikle:

• Şizofreniden daha iyi seyirlidir
• Ancak saf depresyon veya bipolar bozukluktan daha karmaşıktır

Doğru tedaviyle birçok hasta:

• İşlevselliğini koruyabilir
• Uzun dönem stabil kalabilir

Tedavide genellikle:

• Antipsikotik ilaçlar
• Duygudurum düzenleyiciler
• Gerektiğinde antidepresanlar

birlikte kullanılır.

Tamamen İyileşir mi?

Bazı hastalarda uzun süreli düzelmeler görülür.
Bazılarında ise dönem dönem alevlenmeler olabilir.

Ancak günümüzdeki tedavilerle şizoaffektif bozukluk kontrol altına alınabilen bir hastalıktır.

Sık Sorulan Sorular (SSS)

Şizoaffektif bozukluk şizofreninin bir türü müdür?
Hayır. Ayrı bir hastalıktır. Şizofreni belirtileriyle birlikte duygudurum bozukluğu belirtilerinin belirgin olduğu bir tablodur.

Şizoaffektif bozukluk bipolar bozukluk mudur?
Hayır. Bipolar bozuklukta psikoz yalnızca mani veya depresyon dönemlerinde görülür. Şizoaffektifte psikoz bu dönemlerin dışında da devam edebilir.

Hangisi daha ağırdır, şizofreni mi şizoaffektif bozukluk mu?
Genel olarak şizoaffektif bozukluk şizofreniden biraz daha iyi seyirli kabul edilir. Ancak kişiden kişiye değişir.

Şizoaffektif bozuklukta tamamen normale dönmek mümkün mü?
Evet, birçok hasta uygun tedaviyle uzun süreli düzelme yaşayabilir.

Tedavi ömür boyu mu sürer?
Bazı hastalarda uzun süreli tedavi gerekir. Bazılarında ise dönemsel düzenlemeler yeterli olabilir. Bu tamamen hastalığın seyrine bağlıdır.