Hipomani, kişinin psikolojik ve bedensel olarak normalin üzerinde bir canlılık gösterdiği, ancak mani kadar şiddetli olmayan bir ruh halidir.

Tanı koyabilmek için kişinin en az 4 gün boyunca, günün büyük kısmında süren:

taşkın, kabarmış ya da
kolay tetiklenen, hızla öfkelenebilen veya neşelenebilen

ayrı bir duygudurum dönemi yaşaması gerekir.

Bu taşkın ruh haline eşlik eden belirtilerden en az üç (bazı durumlarda dört) tanesinin aynı anda bulunması beklenir.

Hipomanide Görülen Temel Belirtiler

1. Benlik saygısında aşırı artış, kendini büyük görme

Kişide olağanın çok üzerinde bir özgüven ortaya çıkar.

Bu durum:

konuşma tarzına
beden diline
fikirlerine

yansır.

Örnekler:

Şiirle ilgisi olmayan birinin “öyle güzel şiir yazıyorum ki bütün söz yazarları peşimde” demesi
Ofis çalışanı bir gencin “patrona bildiği her şeyi ben öğrettim” şeklinde konuşması

Bu durum normal böbürlenmeden çok daha abartılıdır.

2. Uyku gereksiniminde belirgin azalma

Kişi geceleri:

2–3 saat uyur
ancak gün içinde yorgunluk hissetmez
aşırı aktif halini sürdürür

Ertesi gece de uyku ihtiyacı duymaz.

3. Konuşma miktarında artış

Normalden çok daha fazla konuşur
Ses tonu yükselir
Konuşması zor kesilir

4. Düşünce hızlanması (fikir uçuşmaları)

Kişinin zihni adeta düşünce bombardımanı altındadır.

Birçok plan ve proje üretir
Ama birine odaklanamaz
Bir düşünceden diğerine hızla atlar

“Hafızasında kırk tilki dolaşıp kuyrukları birbirine değmiyormuş” gibi bir hal söz konusudur.

5. Dikkatin kolay dağılması

Bir konuya odaklanamaz
En ufak uyaranla dikkati başka yöne kayar
Geri dönmekte zorlanır

6. Amaca yönelik etkinliklerde artış veya huzursuzluk

Örneğin:

Altından kalkamayacağı işlere girişme
Cinsel istekte belirgin artış
Sürekli dolaşma, yerinde duramama
Kolay kavgaya girme

7. Riskli ve zevk verici davranışlara aşırı yönelme

Kontrolsüz cinsellik
Hızlı araba kullanma
Tehlikeli sporlara yönelme
Para harcama davranışlarında artış

Hipomani ile Mani Arasındaki Fark

Hipomanide:

Kişinin işlevselliğinde değişim olur
Çevre tarafından fark edilir

Ancak:

Mani kadar ağır bozulma yoktur
Hastaneye yatışı gerektirecek kadar şiddetli değildir
Psikotik belirtiler (hezeyan, halüsinasyon) görülmez

Manide ise:

Gerçekle bağ kopabilir
Sanrılar ve sesler duyma görülebilir
Kişi kendine veya çevresine zarar verebilir

Hipomani Neden Ortaya Çıkar?

Hipomani şu durumlarda görülebilir:

Bipolar bozukluğun bir parçası olarak
Antidepresan tedavisi sonrası
Madde kullanımıyla
Bazı metabolik veya beyin hastalıklarında

Özellikle depresyon nedeniyle antidepresan kullanan kişilerde hipomani ortaya çıkabilir. Bu durumda çoğu zaman ilacın kesilmesi gerekir.

Ancak:

Hipomani her zaman bu düzeyde kalmayabilir.
Kısa sürede ağır mani tablosuna ilerleyebilir.

Bu nedenle hipomani psikiyatrik acil durum olarak değerlendirilmelidir.

Tedavi Nasıl Belirlenir?

Tedavi:

hipomaninin nedeni
eşlik eden hastalıklar
ilaç kullanımı

dikkate alınarak planlanır.

Bipolar bozukluk söz konusuysa uzun dönem koruyucu tedavi gerekir.
İlaç kaynaklıysa tedavi düzenlenir.

Sık Sorulan Sorular (SSS)

Hipomani iyi bir şey midir?
Hayır. Kişi kendini iyi hissedebilir ama hastalığın bir parçasıdır ve ilerleyebilir.

Hipomani mutlaka bipolar demek midir?
Çoğu zaman bipolarla ilişkilidir ama ilaçlar ve maddeler de tetikleyebilir.

Hipomani kendiliğinden geçer mi?
Bazı durumlarda geçebilir ancak mani gelişme riski vardır.

Hipomanide hastaneye yatış gerekir mi?
Genellikle gerekmez ama yakın takip şarttır.