Sarı Kantaron: St. John’s wort ve depresyon

Sarı Kantaron otu, botanik bilimindeki adıyla Hypericum perforatum, tıbbi adıyla St.John ‘s wort’un depresyon tedavisinde kullanılıp kullanılamayacağı hekimlere en sık yöneltilen sorulardandır. Sarı kantaron otu ( St.John’s wort ) birçok hastalık için geleneksel bir tedavi biçimi olarak kullanılır.

Ancak belki de en sık kullanım alanı depresyondur. Gerçekten de sarı kantaron’un hafif şiddetteki depresyonların tedavisinde antidepresanlara yakın bir etkimlik gösterdiği bilinir. Tıpta bir maddenin etkili olup olmadığını araştırmak için bir grup kişiye aday ilaç verilirken, bir gruba ise ilaç görünümünde olan ancak içinde un gibi şeker gibi, ilaç değeri olmayacak bir madde barındıran “plasebo” denilen sahte ilaç verilir. Sonra aday ilaç ve plasebonun etkinlikleri karşılaştırılır. Kişinin ilaç kullanıyor olma psikolojisi ve yardım aldığı için düzeleceği beklentisi ile, geröek ilaç kullanmayan kişide de bir miktar düzelme sağlanır. İşte bu tip çalışmalarda sarı kantaron otu ( St.John’s wort ) depresyon belirtilerini üzeltmede bazı eski antidepresanlar kadar etkili bulunmuş, plasebodan ise daha fazla tesirli bulunmuştur. Ancak yeni antidepresanlar kadar etkili değildir. Orta- ağır şiddetteki depresyonların tedavisinde yetersiz kalmaktadır.

Sarı kantaron otu ( St.John’s wort ) kullanmak isteyenler için en önemli nokta, bu tedavinin reçeteli ilaçlar ve diğer bitkisel tedaviler ile çok ciddi etkileşimlere neden olabileceğidir. Depresyon tedavisi için bir ilaç kullanırken, sarı kantaron otu ( St.John’s wort ) alınmamalıdır. Birlikte alındıklarında, bulantı, kusma, huzursuzluk, kafa karışıklığı, kaslarda seğrime olabilir. Hipertansiyonu olanların depresyon tedavisinde sarı kantaron otu ( St.John’s wort ) kullanmaları sakıncalıdır. Gebelikte kullanımı güvenli değildir. Ülkemizde sarı kantaron çayları sağlık bakanlığı onaylı biçimde bulunmaz. Ancak aktarlarda satılır. Hafif şiddette depresyonda sarı kantaron otu ( St.John’s wort ) kullanılmak istenmesi durumunda çay şeklinde demlenerek, günde iki fincan içilmesi önerilir. Daha fazlasında yan etki gösterebilir. İki- üç hafta kadar kullanımdan sonra depresyon belirtileri hafiflememişse, yan etki varsa, psikiyatrik yardım almakta fayda vardır. En sık yane tkileri ağızda kuruluk, başağrısı, kabızlık, çarpıntı, terleme ve mide bulantısıdır. Sarı kantaron otu ( St.John’s wort ) kullanımı esnasında parlak güneş ışığında uzun süre durmamak gereklidir, katarakt oluşumunu hızlandırır.

Sık Sorulan Sorular

❓ Sarı kantaron gerçekten depresyona iyi gelir mi?
Hafif şiddetteki depresyonlarda bazı eski antidepresanlara yakın etki gösterebilir; ancak orta ve ağır depresyonlarda yeterli değildir.

❓ Sarı kantaron antidepresanlar kadar etkili midir?
Yeni nesil antidepresanlar kadar etkili değildir.

❓ Sarı kantaron ile antidepresan birlikte kullanılabilir mi?
Hayır. Birlikte kullanıldığında ciddi yan etkilere yol açabilir.

❓ Sarı kantaron güvenli midir?
Tamamen zararsız değildir. İlaçlarla etkileşir ve bazı kişilerde yan etkilere yol açabilir.

❓ Gebelikte sarı kantaron kullanılabilir mi?
Hayır. Gebelikte güvenli değildir.

❓ Sarı kantaron ne kadar sürede etki eder?
Genellikle 2–3 hafta içinde etkisi değerlendirilir.

❓ Sarı kantaron güneşte sorun yaratır mı?
Evet. Güneş ışığına hassasiyet yaratabilir ve uzun süreli maruziyet önerilmez.

❓ Sarı kantaron herkes için uygun mudur?
Hayır. Özellikle hipertansiyonu olanlarda ve ilaç kullananlarda sakıncalı olabilir.