Panik Bozukluk ve Acil Riskler
Panik bozukluk, ani başlayan yoğun korku atakları ile seyreden bir kaygı bozukluğudur. Panik atak sırasında yaşanan belirtiler çoğu zaman kalp kriziyle neredeyse birebir benzerlik gösterir:
- Şiddetli çarpıntı
- Göğüs ağrısı ve sıkışma hissi
- Nefes alamama duygusu
- Terleme
- Baş dönmesi
- Bayılacakmış gibi hissetme
Bu nedenle panik bozukluğu olan kişiler sık sık acil servislere başvurur.
Ancak burada önemli bir ayrım vardır:
Panik atak çok yoğun ve korkutucu yaşanmasına rağmen çoğu zaman hayati bir tehlike oluşturmaz.
Panik Atak Kalp Krizi midir?
Hayır.
Panik atakta kalp:
- Hızlı atar
- Güçlü kasılır
Ancak kalp damarlarında tıkanıklık olmaz.
Kalp krizi ise kalbi besleyen damarların tıkanmasıyla oluşur ve kalp kası zarar görür.
Panik atakta yaşanan göğüs ağrısı ve çarpıntı, stres hormonlarının kalbi aşırı uyarmasından kaynaklanır.
Bu nedenle:
- Panik atak öldürmez
- Kalbi durdurmaz
Ancak kişinin bunu yaşarken böyle hissetmesi son derece doğaldır.
Peki Hiç Risk Yok mu?
Genel olarak sağlıklı bir kalpte panik atak doğrudan kalp krizine yol açmaz.
Ancak:
- Kalp hastalığı olanlarda
- Yüksek tansiyonu olanlarda
- İleri yaşta olanlarda
şiddetli stres yükü kalbi zorlayabilir.
Bu nedenle ilk kez yaşanan, çok şiddetli ya da alışılmadık belirtilerde mutlaka tıbbi değerlendirme yapılmalıdır.
Bir kez kalp sorunu dışlandıktan sonra tekrar eden atakların çoğu panik atağa bağlıdır.
Panik Bozuklukta “Acil Acil” Döngüsü
Panik bozukluğun en yıpratıcı yönlerinden biri, kişinin sürekli acil durum hissiyle yaşamasıdır.
Hasta:
“Bir şey oluyor, ölüyorum, kalbim duracak” algısıyla tekrar tekrar acile gider.
Her tetkik normal çıksa bile beyin bu korkuyu öğrenmiştir.
Bir süre sonra en ufak çarpıntı bile:
“Kalp krizi geliyor” alarmını başlatır.
Bu da yeni bir panik atağı tetikler.
Böylece:
belirti → korku → daha fazla belirti → daha fazla korku
şeklinde bir kısır döngü oluşur.
Panik Bozukluk Tedavi Edilmezse Ne Olur?
Tedavi edilmeyen panik bozuklukta:
- Sürekli acil servise başvurular
- İş gücü kaybı
- Sosyal yaşamdan çekilme
- Kalp sağlığı üzerinde kronik stres yükü
gelişebilir.
Kişi zamanla:
- Yalnız kalmaktan korkar
- Evden çıkamaz hale gelir
- Sürekli bedenini dinler
Bu durum yaşam kalitesini ciddi biçimde bozar.
Tedavi ile Risk Azalır mı?
Evet.
Panik bozuklukta:
- Antidepresanlar
- Anksiyete düzenleyici tedaviler
- Bilişsel davranışçı terapi
ile ataklar büyük oranda kontrol altına alınabilir.
Tedaviyle birlikte:
- Acil başvurular azalır
- Stres hormonları dengelenir
- Kalp üzerindeki yük hafifler
Sık Sorulan Sorular (SSS)
Panik atak geçiren biri kalp krizi geçirebilir mi?
Çoğu zaman hayır. Ancak ilk atakta kalp sorunu mutlaka dışlanmalıdır.
Her göğüs ağrısı panik midir?
Hayır. Özellikle ileri yaşta ve risk faktörü olanlarda tıbbi değerlendirme şarttır.
Panik atak kalbi yorar mı?
Uzun vadede sürekli stres yükü kalbi olumsuz etkileyebilir.
Acil servise her gidişimde normal çıkması panik olduğunu gösterir mi?
Büyük olasılıkla evet.
Panik bozukluk tamamen geçer mi?
Uygun tedaviyle çoğu kişide kontrol altına alınır ve hatta tamamen düzelebilir.
