
Bedensel , Nörolojik ve Diğer Psikiyatrik Hastalıklar Depresyonla Karışır mı?
Depresyon, tek başına ele alınması kolay bir hastalık değildir.
Birçok bedensel, nörolojik ve psikiyatrik durum depresyonu taklit edebilir ya da depresif belirtilerle seyredebilir. Bu nedenle depresyon tanısı koyarken yalnızca belirtilere değil, bağlama ve ayırıcı tanıya bakmak gerekir.
Depresyon Tanısı İçin Hangi Belirtiler Gerekir?
Depresyon tanısının konulabilmesi için, aşağıdaki belirtilerden en az dördünün:
en az iki hafta süreyle,
hemen her gün,
kişinin işlevselliğini bozacak düzeyde
ve kişiyi belirgin biçimde rahatsız edecek şekilde bulunması gerekir.
Depresyonun Temel Belirtileri
Çökkün, kederli duygudurum
Günlük etkinliklere karşı ilgi azalması ve zevk alamama
Diyet yapılmadığı hâlde kilo kaybı veya kilo artışı; iştah azalması ya da artışı
Uykusuzluk ya da aşırı uyuma
Psikomotor ajitasyon veya yavaşlama (hareketlerde ve konuşmada belirgin hızlanma ya da yavaşlama)
Enerji kaybı, çabuk yorulma
Değersizlik ve aşırı suçluluk duyguları
Düşünmede yavaşlama, konsantrasyon güçlüğü, kararsızlık
Ölüm düşünceleri veya intihar düşünceleri
Bu belirtiler tek başına depresyon tanısı koymak için yeterli değildir; nedenlerinin araştırılması gerekir.
Major Depresyon Nelerle Karışabilir?
Depresif belirtiler her zaman birincil depresyon anlamına gelmez.
Bazı durumlarda depresyon belirtileri, başka bir hastalığın sonucu olarak ortaya çıkar.
1️⃣ Bedensel ve Tıbbi Nedenler
Enfeksiyöz hastalıklar (örneğin bazı viral enfeksiyonlar)
Hızlı kilo alımı veya kaybıyla seyreden hormonal hastalıklar
Tiroid hastalıkları (hipotiroidi, hipertiroidi)
Bazı kanser türleri
Kronik enfeksiyonlar
Kullanılan bazı ilaçlar
Bu durumlarda depresif belirtiler ikincil olarak gelişebilir.
2️⃣ Nörolojik Hastalıklar
Bazı nörolojik hastalıklar, özellikle başlangıç dönemlerinde depresyonla karışabilir:
Parkinson hastalığı
Alzheimer hastalığı ve diğer bunamalar
Epilepsi (özellikle temporal lob epilepsileri)
İnme (felç) ve diğer serebrovasküler hastalıklar
Beyin tümörleri (özellikle frontal ve temporal bölgeler)
Bu hastalıklarda depresif belirtiler, altta yatan nörolojik sürecin ilk işareti olabilir.
3️⃣ Diğer Psikiyatrik Durumlar
Birçok psikiyatrik bozukluk depresyonla karışabilir:
Bipolar bozukluk (özellikle depresif dönemler)
Siklotimi
Anksiyete bozuklukları
Yeme bozuklukları
Somatoform bozukluklar
Uyum bozuklukları
Madde ve alkol kullanımı
Minör depresyonlar
Yas tepkileri
Ayrıca şizofreninin erken döneminde görülen:
içe kapanma,
sessizleşme,
duygusal donukluk
depresyonu taklit edebilir. Özellikle ergenlik ve genç erişkinlik dönemlerinde bu ayrım zaman ve dikkat gerektirir.
Neden Ayırıcı Tanı Önemlidir?
Çünkü depresyon sandığımız bir tablo:
altta yatan bedensel bir hastalık,
nörolojik bir süreç,
ya da farklı bir psikiyatrik bozukluk olabilir.
Bu nedenle:
ayrıntılı öykü,
bedensel değerlendirme,
gerekli durumlarda laboratuvar ve görüntüleme incelemeleri
depresyon tanısının ayrılmaz parçalarıdır.
Sonuç
Depresyon tanısı, yalnızca belirtilerin sayılmasıyla değil;
neyle karışabileceğinin bilinmesiyle konur.
Doğru tanı:
gereksiz tedavileri önler,
altta yatan hastalıkların gözden kaçmasını engeller,
tedavinin yönünü belirler.
Bu nedenle depresyon, her zaman dikkatle ve bütüncül biçimde ele alınmalıdır.
