Türkiye’de şizofreni gibi ağır ve süreğen ruhsal hastalıkları olan kişiler, belirli koşullar sağlandığında devletten sosyal destek ve maaş alabilmektedir.

Bu desteklerin temel dayanağı 2022 sayılı Kanun ve engellilik mevzuatıdır.

Halk arasında bu destek çoğu zaman “özürlü maaşı” ya da “engelli maaşı” olarak bilinir.

Kimler Maaş Alabilir?

Şizofreni hastasına maaş bağlanabilmesi için şu şartların birlikte bulunması gerekir:

✔ Tam teşekküllü devlet hastanesinden alınmış sağlık kurulu raporu
✔ Hastalığın süreğen (kronik) olduğunun belirtilmesi
✔ Çalışma gücünde ağır kayıp olduğunun (genellikle %70 ve üzeri) belgelenmesi
✔ Kişinin kendi geçimini sağlayacak düzenli gelirinin olmaması
✔ Kanunen bakmakla yükümlü kimsesinin bulunmaması veya hane gelirinin sınırın altında olması

Bu koşulları sağlayan kişilere aylık sosyal yardım bağlanır.

Başvuru Süreci Nasıl İşler?

Genel süreç şu şekilde ilerler:

Kişi ya da yakını, ikamet ettiği ilçedeki Kaymakamlığa dilekçe ile başvurur.
Kaymakamlık dilekçeyi Mal Müdürlüğüne yönlendirir.
Mal Müdürlüğü, engellilik değerlendirmesi için özel rapor formlarını ilgili devlet hastanesine gönderir.
Hastanenin sağlık kurulu:

👉 kişinin şizofreni tanısını
👉 çalışma gücü kaybı oranını

resmi raporla belgeler.

Rapor Mal Müdürlüğüne ulaşır ve işlemler tamamlanır.

Şartlar uygunsa maaş bağlanır.

Sağlık Güvencesi (Yeşil Kart / Genel Sağlık Sigortası)

Bu süreçle birlikte:

✔ Sağlık güvencesi olmayan hastalara devlet tarafından sağlık sigortası sağlanır
✔ Tedavi giderleri karşılanır

(Eski sistemde “yeşil kart” olarak bilinen uygulama bugün Genel Sağlık Sigortası kapsamındadır.)

Şizofrenisi Olan Çocuklar İçin Durum

Şizofreni tanısı almış çocuklar — yaşları kaç olursa olsun — belirli şartlarda aile üzerinden sürekli sağlık güvencesinden yararlanabilir.

Bunun için:

Aile, genellikle çocuğun tedavi gördüğü devlet hastanesine dilekçeyle başvurur.

Sağlık kurulundan şu içerikte bir rapor alınır:

• Şizofreni tanısı olduğu
• Süreğen bir hastalık olduğu
• Çalışarak hayatını kazanamayacağı
• Başkasının bakımına muhtaç olduğu

Bu raporla:

✔ çocuğun sağlık sigortası başlatılır
✔ süresiz aile yardımı kapsamında kalır

Önemli Bir Not

Uygulamalar zaman içinde mevzuata göre küçük değişiklikler gösterebilir.

Bu nedenle:

👉 Başvuru öncesinde kaymakamlık sosyal yardımlaşma vakfından veya mal müdürlüğünden güncel bilgi almak faydalıdır.

Sık Sorulan Sorular (SSS)

Şizofreni tanısı olan herkes otomatik maaş alır mı?

Hayır.

Maaş için:

• sağlık kurulu raporu
• gelir durumu
• çalışma gücü kaybı oranı

birlikte değerlendirilir.

Çalışabilen şizofreni hastası maaş alabilir mi?

Genellikle hayır.

Eğer kişi:

✔ düzenli çalışabiliyorsa
✔ ciddi iş gücü kaybı yoksa

maaş bağlanmaz.

Maaş ömür boyu mu verilir?

Çoğu vakada süreğen hastalık kabul edildiği için uzun süreli devam eder.

Ancak zaman zaman:

• kontrol muayeneleri
• rapor yenilemeleri

istenebilir.

Aile yanında yaşayan hasta maaş alabilir mi?

Hane geliri sınırın altındaysa mümkün olabilir.

Gelir hesaplaması yapılır.

Psikiyatrik hastalıklar engellilik sayılır mı?

Evet.

Şizofreni başta olmak üzere ağır ruhsal hastalıklar engellilik kapsamında değerlendirilir.

Sonuç

Şizofreni hastaları:

✔ belirli koşulları sağladığında
✔ resmi sağlık kurulu raporuyla

devletten maaş ve sağlık güvencesi alabilir.

Ama süreç:

➡ tanıdan çok işlev kaybına
➡ sosyal koşullara

dayalıdır.

Amaç hastayı cezalandırmak değil, yaşamını sürdürebilmesini desteklemektir.