Şizofreni’nin Pozitif Belirtileri

Şizofrenide belirtiler genel olarak iki ana grupta ele alınır:

👉 Pozitif belirtiler
👉 Negatif belirtiler

Negatif belirtiler, normalde insanda bulunması gereken bazı ruhsal özelliklerin azalması ya da kaybolmasıyla ilgilidir.
Örneğin:

• isteksizlik
• duygusal donukluk
• hayattan zevk alamama
• sosyal geri çekilme

Pozitif belirtiler ise normalde olmaması gereken yaşantıların ortaya çıkmasıdır.

Bunlar temel olarak:

• hezeyanlar (sanrılar)
• halüsinasyonlar (varsanılar)
• düşünce bozuklukları
• davranış bozuklukları

şeklinde görülür.

Hezeyanlar (Sanrılar)

Hezeyanlar, kişinin somut bir kanıt olmamasına rağmen kesin olarak inandığı yanlış düşüncelerdir.

Kişi örneğin:

• kendisine zarar verildiğine
• takip edildiğine
• özel güçleri olduğuna
• düşüncelerinin kontrol edildiğine
• başkalarının zihnini okuyabildiğine

inanabilir.

Bu inançlar mantıkla düzeltilemez.

Hezeyanlar çok farklı biçimlerde olabilir:

• hava durumunu kontrol ettiğini düşünmek
• uzaylılarla iletişim kurduğuna inanmak
• televizyonun kendisine gizli mesaj verdiğini sanmak

gibi.

Halüsinasyonlar (Varsanılar)

Şizofrenide en sık görülen halüsinasyon türü işitsel halüsinasyonlardır.

Yani kişi:

👉 gerçekte olmayan sesler duyar

Bu sesler:

• konuşabilir
• eleştirebilir
• emir verebilir

Bazı hastalar bu seslerle uzun süre diyalog kurabilir.

Daha nadir olarak:

• görüntüler görme
• dokunuluyormuş gibi hissetme
• koku alma
• tat alma

gibi halüsinasyonlar da olabilir.

Kişi bunları tamamen gerçek olarak yaşar.

Düşünce Bozukluğu

Düşünce bozukluğu olan kişilerde:

• konuşma dağınıktır
• konudan konuya atlama vardır
• mantık bağlantıları zayıflar

Konuşmayı takip etmek zorlaşır.

Bazı hastalar:

• düşüncelerinin çalındığını
• başkaları tarafından yerleştirildiğini
• kontrol edildiğini

düşünebilir.

Ağır vakalarda konuşma neredeyse anlaşılmaz hâle gelir.

Davranış Bozuklukları

Bazı hastalarda:

• toplum içinde uygunsuz davranışlar
• amaçsız hareketler
• tuhaf yüz ifadeleri
• alışılmadık beden hareketleri

görülebilir.

Örneğin:

• kalabalıkta soyunmak
• anlamsız şekilde dolaşmak
• tuhaf mimikler yapmak

gibi.

Pozitif Belirtiler Neden Önemlidir?

Pozitif belirtiler:

✔ fark edilmesi kolaydır
✔ kişinin toplumsal işlevini ciddi bozar
✔ genellikle hastaneye yatışı gerektirir

Ancak önemli bir nokta şudur:

👉 Pozitif belirtiler her zaman şizofreni anlamına gelmez.

Şu durumlarda da görülebilir:

• madde kullanımı
• ağır depresyon
• mani
• kafa travmaları
• bazı beyin hastalıkları

Bu nedenle mutlaka uzman değerlendirmesi gerekir.

Tedaviye Yanıt

Pozitif belirtiler:

👉 antipsikotik ilaçlarla genellikle iyi kontrol altına alınır

İlaçlar:

• belirtileri azaltır
• tekrar riskini düşürür

Ancak:

• ilaç kesilirse
• doz düşürülürse
• yoğun stres yaşanırsa

belirtiler yeniden ortaya çıkabilir.

Damgalanma Sorunu

Pozitif belirtiler halk arasında “delilik” kavramıyla özdeşleştirildiği için:

• hastalar damgalanır
• dışlanır
• yanlış anlaşılır

Oysa bu belirtiler:

👉 tedavi edilebilen tıbbi durumlardır.

Sık Sorulan Sorular (SSS)

Pozitif belirti demek iyi belirti demek mi?

Hayır.

“Pozitif” kelimesi burada eklenen, ortaya çıkan anlamındadır.
Yani normalde olmayan yaşantıların eklenmesi demektir.

Pozitif belirtiler kalıcı mıdır?

Uygun tedaviyle çoğu hastada:

✔ büyük ölçüde düzelir
✔ hatta tamamen kaybolabilir

Ancak tedavi bırakılırsa geri dönebilir.

Hezeyan yaşayan biri ikna edilebilir mi?

Genellikle hayır.

Hezeyanlar mantıkla düzeltilemez.
Bu yüzden tartışmak yerine tedavi gerekir.

Halüsinasyonlar hayal görmek midir?

Hayır.

Kişi için tamamen gerçek yaşantılardır.
Rüyadan ya da hayalden farklıdır.

Pozitif belirtiler mi yoksa negatif belirtiler mi daha zordur?

Pozitif belirtiler daha dramatiktir ve dikkat çeker.
Ancak uzun vadede:

👉 negatif belirtiler yaşam kalitesini daha çok düşürür.

Sonuç

Şizofreninin pozitif belirtileri:

• gerçeklikten kopuşu gösterir
• hastalığın en belirgin yüzüdür
• tedaviyle büyük ölçüde kontrol altına alınabilir

Ancak tek başına tanı koydurmaz.

Erken tanı, düzenli tedavi ve stresin yönetimiyle birçok hasta uzun süreli iyilik dönemleri yaşayabilir.